Gdy nie masz czasu na zagniatanie i chłodzenie klasycznego kruchego spodu, z pomocą przychodzi francuski klasyk. Ta tarta to czysty, wytrawny hedonizm – chrupiące, maślane ciasto francuskie wypełnione po brzegi śródziemnomorską magią fety, suszonych pomidorów i czarnych oliwek podkręconych słodko-kwaśną nutą karmelizowanej szalotki z czerwoną cebulą otuloną miodem i truskawkowym balsamico. Zwieńczeniem całości są chrupiące, prażone orzechy włoskie, urocze kwiatki wycięte ze skrawków ciasta oraz wyrazista czarnuszka i świeża natka pietruszki. Idealny obiad dla wszystkich tęskniących za wakacyjnym słońcem!
Spis treści
Czas przygotowania: 30 minut
Czas pieczenia: około 30 minut (10 min podpiekaj sam spód w formie, a po zalaniu tarty piecz 18-20 minut aż tarta się zetnie)
Liczba porcji: forma do tart o średnicy 28 cm u góry
Składniki na bazę tarty
- 1 opakowanie dużego ciasta francuskiego (schłodzone, najlepiej w wersji XL na maśle)
- Papier do pieczenia – 1 świeży arkusz dopasowany do Twojej formy (inny niż ten, w który zawinięte było ciasto)
Składniki na szpinakową warstwę
- 250g świeżego szpinaku baby
- 3 duże ząbki czosnku (posiekane)
- 20 g oleju ze słoika z suszonymi pomidorami (do podduszenia szpinaku)
- szczypta soli
- szczypta świeżo mielonego czarnego pieprzu
- szczypta mielonej gałki muszkatołowej
Składniki na cebulę otuloną miodem i balsamico
- około 100 g szalotki (pokrojona w cienki półpasiec)
- około 100g czerwonej cebuli (pokrojona w cienkie piórka)
- 1 łyżka truskawkowego octu balsamicznego
- 2 łyżeczki miodu lipowego
- 15 g masła (do powolnego smażenia)
Składniki na śródziemnomorskie dodatki i chrupiący akcent
- 60 g suszonych pomidorów ze słoika (odsączone z oleju, pokrojone w paski)
- 60g czarnych oliwek (bez pestek, wrzucane w całości!)
- około 80-100 g sera Feta (pokruszony lub pokroiony w grube, kremowe kostki)
- 30 g orzechów włoskich (lekko posiekanych)
Składniki na kremową masę jajeczną i wykończenie
- 200 ml śmietanki 30%
- 80 g sera Grana Padano (startego na drobnych oczkach)
- 4 jajka (3 sztuki lądują w masie, a 1 sztuka służy do posmarowania ozdób, po czym wędruje na wierzch tarty)
- pół łyżeczki mielonej gałki muszkatołowej
- pół łyżeczki soli
- szczypta mielonego, czarnego pieprzu
- Dekoracja: czarnuszka (do posypania przed pieczeniem), świeża natka pietruszki (do posypania po upieczeniu)
Ważne przed pieczeniem – moje wskazówki na udaną tartę
Wysoka temperatura ratuje ciasto francuskie – ciasto francuskie składa się z setek cieniutkich warstw przedzielonych stałym masłem. Aby brzegi tarty pięknie urosły, utworzyły chrupiące listki i idealną ramkę, potrzebujesz bardzo wysokiej temperatury na start ( 200°C). W niższej temperaturze (np. 180°C) masło zacznie leniwie się topić i wypływać na dno formy, zanim mąka złapie strukturę. Efekt? Tłusty, blady naleśnik zamiast chrupkości.
Szpinak musi być suchy jak wiór – świeży szpinak baby puści na patelni mnóstwo wody. Ciasto francuskie nienawidzi stojącej wilgoci. Przełożenie mokrego szpinaku bezpośrednio na spód sprawi, że dół tarty zamieni się w blady, gumowaty zakalec. Po podduszeniu z czosnkiem, musisz go bardzo mocno odcisnąć dłonią na gęstym sitku!
Zasada 1/3 do dekoracji zmienia wszystko – aby tarta po upieczeniu nie wyglądała jak płaska, nudna zapiekanka, zawsze odkładam około 1/3 porcji szpinaku, suszonych pomidorów, oliwek oraz karmelizowanej szalotki na bok. Układam je na samym wierzchu, tuż obok kostek fety i wyciętych z pozostałości ciasta kwiatków. Dzięki temu potrawa po upieczeniu zyskuje niesamowity, trójwymiarowy i luksusowy charakter, co na zdjęciach wygląda obłędnie!
Nie mieszaj wszystkiego w jednej misce – układanie warstwowe gwarantuje idealną strukturę. Jeśli wymieszasz warzywa ze śmietanką i jajkami w misce, uzyskasz szarozieloną, mało apetyczną papkę. Osobne układanie szpinaku, pomidorów i oliwek pozwala płynnej masie idealnie wpłynąć we wszystkie szczeliny i „zabetonować” farsz, który nie rozpadnie się podczas krojenia.
Słodko-wytrawna warstwa z szalotki i cebuli – krok po kroku
- Rozpocznij smażenie: Na patelni rozpuść 15 g masła. Wrzuć 120 g szalotki pokrojonej w półpasiec oraz 100 g czerwonej cebuli w cienkich piórkach. Smaż na małym ogniu.
- Zastosuj ekspresowy trik: Jeśli cebula jest dalej oporna po kilku minutach, nie chce szybko zmięknąć, a Ty nie masz całego dnia, podlej ją odrobiną wody i zwiększ ogień. Para wodna błyskawicznie ją zmiękczy bez przypalania tłuszczu.
- Dodaj miód i balsamico: Gdy woda całkowicie odparuje, a cebula będzie miękka i szklista, dodaj 12 g miodu lipowego oraz 20 g truskawkowego octu balsamicznego. Redukuj przez 1–2 minuty na średnim ogniu, energicznie mieszając, aż powstanie gęsta, błyszcząca konfitura. Zdejmij z patelni i odłóż 1/3 porcji do miseczki na dekorację wierzchu (ja zostawiam cebulę w formie nie do końca skarmelizowanej, aby delikatnie zachowała swoją sprężystość).
Szpinak pełen aromatu oraz spód – krok po kroku
- Przygotuj formę i spód: Piekarnik rozgrzej do 200°C (tryb góra-dół). Okrągłą formę do tarty (28 cm) wyłóż nowym, świeżym arkuszem papieru do pieczenia, a następnie umieść w niej ciasto francuskie, dociskając je do karbowanych brzegów. Nadmiar ciasta wystający poza rant odetnij nożykiem – zachowaj skrawki na dekoracyjne kwiatki!
- Podpiecz na sucho: Całe dno oraz boki ciasta gęsto nakłuj widelcem. Wstaw formę do nagrzanego piekarnika na 10 minut w 200°C. Spód ma się wysuszyć i delikatnie napuszyć na brzegach. Jeśli po wyjęciu środek napompował się jak poduszka, po prostu delikatnie przygnieć go od góry łyżką, wypuszczając powietrze. Brzegi zostaw wysokie.
- Poddusz szpinak: Na tę samą patelnię po cebuli wlej 20 g oleju z suszonych pomidorów. Wrzuć posiekane 3 ząbki czosnku i smaż przez 30 sekund. Dorzuć 250 g świeżego szpinaku baby. Smaż tylko do momentu, aż zwiędnie.
- Odciśnij wilgoć: Przełóż szpinak na gęste sitko i bardzo mocno odciśnij dłonią z nadmiaru wody. Dopraw po 1 g soli, pieprzu i gałki muszkatołowej. Odłóż około 1/3 porcji szpinaku na bok do dekoracji.
Składanie tarty i artystyczna dekoracja
- Stwórz bazę: Na podpieczony, ciepły spód wyłóż równomiernie większą część odciśniętego szpinaku z czosnkiem. Rozrzuć na nim paski suszonych pomidorów, cebulę oraz całe czarne oliwki bez pestek (80 g), pamiętając o odłożeniu 1/3 składników na samą górę.
- Wlej emulsję: W misce wymieszaj dokładnie trzepaczką 200 g śmietanki 30%, 3 całe jajka, 80 g drobno startego Grana Padano oraz przyprawy (po pół łyżeczki: gałki, pieprzu i soli). Całość wlej powoli do formy, pozwalając masie idealnie otulić warzywa.
- Ułóż kompozycję wierzchnią: Na wierz masy wyłóż pozostałe składniki, czyli: 1/3 szpinaku, 1/3 suszonych pomidorów, 1/3 karmelizowanej cebuli, 1/3 oliwek, a ze skrawków pozostałego ciasta francuskiego wytnij małe kwiatki lub listki i ułóż je fantazyjnie na cieście.
- Zastosuj trik z jajkiem (Zero Waste): W miseczce roztrzep czwarte jajko. Pędzelkiem posmaruj wycięte kwiatki oraz brzegi tarty. Pozostałą część roztrzepanego jajka możesz sp[okojnie wylać równomiernie na górę ułożonego farszu – idealnie zepnie wierzchnie składniki i nic się nie zmarnuje! Na koniec posyp wierzch 30 g posiekanych orzechów włoskich oraz odrobiną wyrazistej czarnuszki.
- Pieczenie i podanie: Wstaw tartę z powrotem do piekarnika (200°C) na kolejne 18–22 minuty. Masa w środku musi się całkowicie ścięć (nie może falować przy poruszeniu formą), a brzegi ciasta i kwiatki mocno wypiec na ciemnozłoty kolor. Wyjmij upieczoną tartę z pieca i posyp z wierzchu świeżą, posiekaną natką pietruszki. Odczekaj 5–10 minut przed krojeniem.
Wskazówki i zamienniki
Co jeśli nie mam truskawkowego octu balsamicznego? Choć truskawkowe balsamico nadaje szalotkom unikalny owocowy posmak, możesz je zastąpić klasycznym, dobrym octem balsamicznym z Modeny. Pamiętaj wtedy, by dodać odrobinkę więcej miodu, aby zrównoważyć kwasowość.
Jak odgrzewać, by uratować chrupkość? Zapomnij o mikrofalówce! Mikrofala sprawi, że maślane ciasto francuskie zrobi się gumowate, sflaczałe i straci cały swój urok. Aby tarta smakowała jak świeżo upieczona, wstaw wybrany kawałek do piekarnika rozgrzanego do 180°C na około 8–10 minut (najlepiej na funkcji termoobieg lub na najniższą półkę piekarnika). Tłuszcz w cieście znowu zacznie pracować, spód i kwiatki odzyskają swoją niesamowitą chrupkość, a sery ponownie staną się kremowe.
Jak przechowywać? Ten wypiek smakuje obłędnie zarówno na ciepło, jak i na zimno. Resztki przechowujcie w lodówce do 3 dni, pod szczelnym przykryciem w pojemniku, aby ciasto nie chłonęło zapachów z lodówki.
Z czym łączyć? Tarta jest bogata i bardzo wyrazista. Najlepiej smakuje podana na ciepło w towarzystwie rześkiej, prostej sałaty z lekkim sosem vinegret na bazie soku z cytryny i oliwy. Do picia genialnie sprawdzi się klasyczna, czarna kawa bez cukru, wyraziste espresso lub kieliszek dobrze schłodzonego, wytrawnego białego wina.
Mam ogromną nadzieję, że ta śródziemnomorska, maślana i niesamowicie aromatyczna wytrawna przyjemność zagości na stałe w Waszych domach i zachwyci Waszych bliskich! Koniecznie podzielcie się swoją opinią w komentarzach poniżej – dajcie znać, jak udała się Wasza artystyczna dekoracja z kwiatków i jak sprawdził się u Was trik z wylaniem resztki jajka na wierzch. Czekam na wszystkie Wasze uwagi, wrażenia ze smaku i zdjęcia Waszych pięknych tart! ↓
Najczęściej zadawane pytania
Czy muszę używać nowego papieru do pieczenia, zamiast tego od ciasta?
Zdecydowanie polecam świeży arkusz! Papier, w który fabrycznie zawinięte jest ciasto francuskie w sklepie, jest bardzo cienki i po dociśnięciu do głębokiej formy może łatwo pęknąć pod ciężarem masy śmietankowo-jajecznej. Nowy, solidny arkusz da Ci 100% pewności, że farsz nie wypłynie pod spód, a po upieczeniu pozwoli bez trudu wyciągnąć całą tartę w górę bez uszkadzania brzegów.
Moje orzechy włoskie na górze za szybko ciemnieją, co robić?
Piekarniki potrafią płatać figle, a tłuszcz zawarty w orzechach włoskich rzuconych na sam wierzch potrafi szybko łapać brązowy kolor w 200°C. Jeśli po 12–15 minutach zauważysz, że Twoje orzechowe „mózgi” są już mocno przypieczone, a masa jajeczna w środku wciąż delikatnie faluje – po prostu przykryj wierzch tarty luźnym arkuszem folii aluminiowej (błyszczącą stroną do góry). Folia zablokuje bezpośrednie uderzenie ciepła na dekorację, a środek spokojnie dojdzie!
Czy zamiast Grana Padano mogę użyć zwykłego sera gouda?
Unikaj klasycznych, tłustych serów podpuszczkowych do samej masy. Sery typu gouda czy edam po roztopieniu puszczają dużo ciężkiego tłuszczu, który w połączeniu ze śmietanką 30% zbytnio obciążyłby tartę i mógłby rozwarstwić masę. Długo dojrzewający, twardy ser typu Grana Padano lub Parmigiano Reggiano idealnie rozpuszcza się w emulsji jajecznej, nadając jej kremową stabilność oraz potężną dawkę czystego smaku umami, który jest fundamentem tego przepisu.
